|
Badem
(prunus amygdalus) : Gülgillerden bir çeşit ağacın
yemişidir. Meyvesi ancak çağla halindeyken yenir.
Olgunlaştıktan sonra, sert kabukla kaplı olan içi yenir.
Hekimlikte kullanılan kısmı da burasıdır. Başlıca 2 çeşidi
vardır.
- Acıbadem
- Tatlıbadem
Faydası :
Badem, bedeni ve zihni yorgunluğu giderir. Hamilelerin zayıf
düşmemesini sağlar. Sütle içilirse mideyi kuvvetlendirir.
Kabızlığı giderir. Nekahat devresini kısaltır. Böbrek mesane
ve tenasül yollarındaki iltihapları giderir. Baş ağrısı,
karaciğer ve böbrek ağrılarını hafifletir. Bronşit, boğaz
ağrısı, anjin, boğaz yanması ve akciğer hastalıklarında
faydalıdır. Bademyağı kabızlığı giderir. Egzama ve
kaşıntıların verdiği rahatsızlıkları azaltır. Böbrek ve
mesane taşlarının düşürülmesine yardım eder. Kulak
ağrılarını dindirir. Yumurtayla karıştırılıp da, basur
memelerine sürülecek olursa, ağrı ve yanmaları giderir.
Bakla
(ful) : Baklagillerden hazmı kolay ve besleyici bir
bitkidir. Ev ilaçlarında çiçekleri kullanılır. Bir çeşidi
olan acıbakla ise, acı ve otsu bir bitkidir.
Faydası :
İdrar yollarını temizler. Böbrek ağrılarını dindirir. Böbrek
iltihaplarını giderir. Böbrek kum ve taşlarının
düşürülmesine yardımcı olur. Lumbago, romatizma, siyatik ve
dolama şikayetlerini giderir.
Baldıran
(ağuotu) : Maydanozgillerden nemli yerlerde yetişen 1-2
metre boyunda zehirli bir bitkidir. Gövdesi kalındır.
Saplarının alt kısmı erguvani renktedir. Yeprakları büyük,
çiçekleri yayvan ve küçüktür. Terkibinde coniine vardır.
Büyük baldıran ve küçük baldıran olmak üzere 2 çeşidi
vardır. Ev ilaçlarında kullanılmaz.
Faydası :
Hekimlikte ağrı giderici ve spazm giderici olarak, siyatik,
tetanoz, epilepsi, trilemnius nevraljisi ve kore
hastalığının tedavisinde kullanılır.
Baldırıkara
(fujer) : Eğreltiotugillerden; nemli yerlerde yetişen
otsu bir bitkidir. Yaprakları at yelesini andırır.
Yurdumuzun hemen hemen her yerinde yetişir.
Faydası :
Grip ve soğukalgınlığında hastayı rahatlatır. Balgam
söktürür. Mide ağrılarını keser. Böbrek kumlarının
dökülmesini sağlar. Derideki şişlikleri indirir. Saç
dökülmesini önler. Aybaşı kanamalarının düzenli olmasını
sağlar. Diğer ilaçlara da tat verici olarak kullanılır.
Balıkotu
(hablülhilal) : Cava'da ve Malabar'da yetişen ve zehirli
meyvesiyle balıkları sersemleterek yakalamaya yarayan
zehirli bir bitkidir. 50 santim boyundadır. Dalları yeşil ve
tüylüdür. İlaç olarak yaprak ve çiçekleri kullanır.
Faydası :
Terletir, idrar söktürür. Vücudu rahatlatır. Had bronşit ve
nezlede, bütün bulaşıcı hastalıklarda kullanılır.
Ballıbaba
(laminum) : Ballıbabagiller familyasından bir çeşit
bitkidir. Benekli ballıbaba ve arıların çok sevdiği ak
ballıbaba gibi türleri vardır.
Faydası :
Kabakulak, mayasıl ve kanlı basurda faydalıdır.
Bamya
(hibiscus esculentus) : Ebegümecigiller familyasından;
yaprakları asma yaprağına benzeyen, meyvesi beş bölmeli,
tohumları yuvarlak ve yeşilimtrak gri renkte, sebze olarak
yenen bir bitkidir. Amasya, Balıkesir bamyası gibi çeşitleri
vardır.
Faydası :
Kabızlığı giderir. Mide ve bağırsakların düzenli çalışmasını
sağlar.
Banotu
(konca) : Patlıcangiller familyasından; yol
kenarlarında, gölgelik yerlerde yetişen, 80 santimetre kadar
boyunda uyuşturucu ve zehirli bir bitkidir. Açık yeşil
renktedir. Her tarafında beyaz, uzun tüyler vardır.
Çiçekleri sarımtırak, kırmızımsı mor renktedir. Meyvesinin
içinde yüzlerce tohumu vardır. Ev ilaçlarında kullanılması
tavsiye edilmez.
Faydası :
Teskin edicidir. Titreme ve çarpıntıyı giderir. Uykuyu
kaçırır. Keyif verir. Beyin hastalıkları, kore hastalığı ve
nikriste faydalıdır.
Basurotu
(küçükkırlangıçotu) : Düğünçiçeğigiller familyasından;
ilkbaharda çalılıklar arasında yetişen küçük bir bitkidir.
Yaprakları üç parçalıdır. Yeşilimtıraktır. Yumruları
yapraklarının arasındadır. Kökü küçüktür. Çiçekleri altın
sarısı rengindedir. Sabahları açar, akşamları kapanırlar. Ev
ilaçlarında kökleri kullanılır.
Faydası :
Basur memelerinden doğan şikayetleri giderirler.
Behmen
(kavzakökü) : Turp'a benzer, otsu bir bitkidir. 20 Ocak
ile 20 Şubat arasında çiçek açar. Çiçeğinin rengine göre
kızılbehmen ve akbehmen adında iki türü vardır.
Faydası :
Basur memelerinden doğan şikayetleri giderir.
Bergamot
(citrus bergamia) : Sedefotugiller familyasından bir
çeşit narenciye türüdür. Meyvesinin kabuklarından güzel
kokulu bir esans yapılır. Dalları seyrek ve kısa dikenlidir.
Meyvesi armut şeklinde, sarımtırak yeşil veya altın sarısı
rengindedir. 8-10 dilimi vardır. Bergamot meyvasından
çıkarılan esans yeşilimtırak veya sarımtırak yeşil
renktedir. Acı fakat hoş kokuludur.
Faydası :
Koku vermesi için bazı ilaçlara ve çaya karıştırılır. Reçeli
de yapılır.
Besbase
(macis) : Hindistancevizi çekirdeğini örten özlü zardır.
İçeriğinde esans ve yağ vardır.
Faydası :
Teskin edici iştah açıcı ve vücudu kuvvetlendiricidir.
Tavsiye edilen milktarı aşmamalıdır Aksi halde zehirlenme
belirtileri görülebilir.
Beşparmakotu
(kazotu) : Gülgillerden; yol kenarında ve çayırlarda
yetişen 40-70 santimetre boyunda yabani bir bitkidir.
Yaprakları beşparmak şeklindedir. Rozete benzer. Gümüşi
renktedir. Uzun saplı çiçekleri, yaprakların arasından
çıkar. Altın sarısı rengindedir. Yaprak ve kökleri Temmuz,
Ağustos aylarında toplanıp kurutulur.
Faydası :
İshali keser. Mide rahatsızlıklarını giderir. Vücuda kuvvet
verir. Bademcik ve boğaz ağrılarını giderir. Diş ağrılarını
dindirir. Diş etlerini kuvvetlendirir. Yüz lekelerini
giderir ve cildi yumuşatır.
Bezelye
(pisum) : Baklagillerden tırmanıcı bir bitki ve onun
tohumudur.
Faydası :
Kabızlığı giderir. Kan yapar. Kan kanserine karşı korur.
Biber
(filfil) : Patlıcangillerden; taze iken yeşil ve çoğu
acı olan meyvesi; sebze ve baharat olarak kullanılır. Bol
miktarda C vitamini vardır. Acı ve tatlı, yeşil ve kırmızı
çeşitleri vardır.
Faydası :
Kırmızı biber ile hazırlanan ilaç, nevralji, lumbago ve
romatizmada faydalıdır. Ayrıca biber, mideyi kuvvetlendirir.
İştahı açar ve hazmı kolaylaştırır. Kanamaları önler. Cinsel
arzuları kamçılar.
Biberiye
(kuşdili) : Ballıbabagillerden; Akdeniz çevresinde çok
yetişen; küçük, kalınca, ensiz ve kokulu yaprakları ile
çiçeklerinden faydalanılan bir bitkidir. Yaprakları iğneye
benzer. Boyu 2 metre kadardır. Çiçekleri mavi veya
eflatundur. Çiçeklerinden renksiz veya soluk sarı renkte
olan biberiye esansı çıkarılır. İçeriğinde kafuru, sineol,
kamfen, pinen, borneol ve bornilasetat vardır.
Faydası :
Hazımsızlığı giderir. Çarpıntıyı keser. Yarımbaş ağrılarını
giderir. Baş dönmesini keser. Astım, bronşit ve kansızlıkta
faydalıdır. Yağlı saçların yağını alır. Burkulmalarda ve
deri yaralarında da haricen kullanılır. İdrar ve adet
söktürür. Safra ifrazatını arttırır.
Binbirdelikotu (hypericum calycinum) : Çalılık ve
fundalıklar arasında yetişen uzun ömürlü bir otsu bitkidir.
30-80 santimetre boyundadır. Gövdesi dört köşelidir.
Yaprakları sapsızdır. Çiçekleri parlak sarı renktedir. Mayıs
ve eylül aylarında çiçek açar.
Faydası :
İdrar ve balgam söktürür. İştah açar. Sinirleri yatıştırır.
Bitotu
(mezevek) : Düğünçiçeğigiller familyasından; bir çok
çeşidi bulunan ve kuzey yarımkürede yetişen bir bitkidir.
Tohumlarında Delphinine vardır. Zehirlidir.
Faydası :
Bit, pire gibi zararlı asalak ufak böcekleri öldürmekte
kullanılır.
Boruçiçeği
(çançiçeği) : Çançiçekgillerden; çiçekleri boru
biçiminde olan bir bitkidir. Çiçekleri turuncu renktedir.
Faydası :
Nefes darlığı, bronşit ve astımın sebep olduğu
rahatsızlıkları giderir.
Böğürtlen
(tilkiüzümü) : Gülgillerden bahçe çitlerinde, yol
kenarlarında kendiliğinden yetişen, dikenli bir çalıdır.
Yemişi ahududuya benzer, fakat ondan küçüktür. Önceleri
kırmızı iken sonraları kararır. Yaprakları; çiçekleri
açmadan toplanıp, kurutulur. Birçok türü vardır.
Faydası :
İdrar söktürür. Ayaklardaki şişlikleri indirir. Yüksek
tansiyonu düşürür. Gözlerdeki zafiyeti giderir. Mesane
taşlarının düşmesine yardımcı olur. Ağız, dil, diş eti ve
bademcik iltihaplarını giderir. Kadınlarda görülen beyaz
akıntıyı keser. Haricen kullanıldığı takdirde ağrıları
dindirir, yanıkları iyileştirir. Kökü kaynatılıp, suyu
içilecek olursa kandaki şeker miktarını düşürür.
Börülce
(karnıkara) : Göbeği koyu renkli bir çeşit ufak
fasulyedir. İçeriğinde protein, azot, nişasta ve C vitamini
vardır.
Faydası :
İdrar tutukluğunu ve anüs kaşıntısını giderir. Yanık
tedavisinde kullanılır.
Buğday
(triticium vulgare) : Birçenekligillerdendir. Sapları
kamışsıdır ve içleri boştur. Çiçekleri başak şeklindedir.
Yemişlerine buğday denir. İçeriğinde B vitamini ve
karbonhidratlar vardır. Bunlar, tanelerin kepeğindedir. Bu
nedenle buğday unu ne kadar çok kepekli, yani esmer olursa,
o derece faydalı olur.
Faydası :
Kepekli buğday unundan yapılan ekmek, kurabiye ve benzerleri
bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar. Kabız olmayı
önler. Çimlendirilmiş buğday tanesi zihin yorgunluğu ve
sinir bozukluklarını giderir. Damar sertliği, mide ve cilt
hastalıkları olanlar, taze ekmek ve sıcak börek gibi şeyler
yememelidirler.
Burçak
(lathyrus) : Baklagillerden; taneleri hayvan yemi olarak
kullanılan bir bitkidir. Taneleri mercimeğe benzer.
Faydası :
Lapası; ezik, çürük tedavisinde; taneleri ise, isilik ve
mayasılda kullanılır.
|