1560’ta vuku bulan ve Haçlı donanmasının hezimetiyle
sonuçlanan, deniz savaşı.
Preveze yenilgisinin izlerini silmek isteyen Avrupalılar,
Türkleri, Batı Akdeniz’den çıkarabilmek için, Turgut Reis'i
Cerbe’de vurup askerini imha etmek gayesindeydiler. Ancak bu
sayede Tunus ve Trablus, İspanya’nın eline geçerdi.
Türklerin burayı yeniden ele geçirmeleri ise, yılları
alırdı.
Mehdiye Kalesinin yıkılmasından sonra Turgut Paşanın
elindeki en müstahkem kale, Cerbe Kalesiydi. Turgut Paşa,
bilhassa son yıllarda burasını iyice tahkim etmişti. Cerbe
Adası, Trablus’la Tunus’un arasında bulunduğundan, buradan
her iki ülkenin de kontrolü kolay oluyordu. Bunun içindir
ki, Haçlılar'ın ilk saldırı noktası, Cerbe Adası idi.
Cerbe’de yenilen Türklerin, Trablus’u savunmaları zor
olacaktı. Cerbe’de, bin kişilik bir Türk kuvveti vardı.
Turgut Paşa’nın esas kuvvetleri Trablus’ta bulunuyordu ve
bunların güçlü Haçlı donanmasına bir şey yapamayacakları
meydandaydı.
Nitekim Haçlıların, Osmanlılar'a karşı hazırlanmış ve kesin
bir zafer kazanmayı aklına koymuş olan iki yüz parçadan
mürekkep müttefik donanması, ihtiyat olduğundan epey
zamandır sefere çıkmayan Jan Andrea Doria kumandasında Cerbe
önüne geldi. Turgut Paşa, bu muazzam kuvvete karşı
koyamayacağını anlayarak Trablus’a çekilirken, acele olarak
Mora sancakbeyi vasıtasıyla durumu İstanbul’a bildirdi.
Cerbe’yi almaya muvaffak olan İspanyol ve müttefikleri,
Osmanlı donanmasına karşı acele orayı tahkim ettiler. Buna
karşı Piyâle Paşa kumandasındaki Osmanlı donanması Cerbe
Adası önüne geldi ve işte burada tarihte meşhur Cerbe
Muharebesi yapıldı.
Haçlı donanmasının başında, başkumandan Andrea Doria
bulunuyordu. Donanma iki yüz gemiden müteşekkil olup, buna
30 bin asker yüklenmişti. 22 yıldan beri, Preveze’den sonra,
Hıristiyan âlemi böyle bir armadayı bir arada görmemişti.
Kaptan-ı Deryâ Piyâle Paşa komutasındaki Türk donanmasında
ise Uluç Ali Reis, Seydi Ali Reis ve Turgut Paşa (Reis) gibi
tecrübeli kaptanlar bulunuyordu. Donanma, 120 parçadan
müteşekkildi. Bu tecrübeli deniz serdarları, yaptıkları harp
dîvânında, düşmanı imha için, Preveze’de kullanılan taktiği
uygulamaya karar verdiler.
Piyâle Paşa ve tecrübeli komutanları, Haçlı armadasını, 14
Mayıs 1560 sabahı, pek az bir zayiatla, birkaç saatte
perişan ettiler. Düşman askerinin 20 bini imha edildi. Bu
muharebe, Andrea Doria’nın Preveze’de Barbaros’tan yediği
silleden sonra, müttefiklere vurulmuş ağır bir darbe oldu.
Müttefik kuvvetlerin 60 büyük gemisi batırıldı. Büyükamiral
Andrea Doria, yaralı ve perişan bir halde, alelade bir
kayıkla, hayatını zor kurtardı.
Zaferi müteakip muhasara edilen Cerbe Kalesi, kısa sürede
tekrar fethedildi. Kaledeki İspanyol Generali Alvaro bir
gemiye atlayarak kaçmışsa da, Turgut Paşa tarafından takip
edilerek esir alındı. Adanın idaresi, Turgut Paşaya verildi.
Cerbe’de Türk zayiatı, Preveze’de olduğu gibi, hayrete değer
derecede az olmuştur. Ancak birkaç küçük Türk gemisi batmış
ve şehitlerin sayısı bini bulmamıştır.
