10 Ağustos 1543’te, Macar Krallığının en önemli
şehrinin, Osmanlılar tarafından zaptı.
Estergon şehri, Budin’in 45 km kuzeybatısında, Tuna
kıyısında Vaç dirseğinin kuzeyinde yer almaktadır. Onuncu
yüzyılın sonlarında Hıristiyanlığı benimseyen Macar
Krallığının başkenti oldu (996). Dördüncü Kral Bela, 12.
yüzyılın ortalarında, başkenti Budin’e taşıdı ise de, şehir,
dînî merkez olma hüviyetini devam ettirdi. Taç giyme
merasimleri yine burada yapıldı. Estergon’u ilk fetheden
Osmanlı hükümdarı, Kanunî Sultan Süleyman'dır. Budin’i
fethettikten sonra, 1529’da, Viyana’yı kuşatmak üzere
Avrupa’ya hareket eden padişah, Semendire Sancakbeyi Yahya
Paşazâde Mehmed Beye, öncü birlikleriyle ilerlemesini
söyledi. Mehmed Bey ve emrindeki kuvvetler, yolları
üzerindeki Estergon Kalesini kuşattılar. Kale müdafîleri
karşılarında Osmanlı askerini görünce, silah atmaksızın
kaleyi teslim ettilerse de, bu hal kısa sürdü ve 1531’de
elimizden çıktı.
Estergon’un kesin olarak Osmanlı hakimiyetine girmesi,
Kanunî Sultan Süleyman Hanın, 1543’te Avrupa’ya yaptığı
Estergon Sefer-i Hümayûnu adıyla meşhur onuncu seferinde
gerçekleşti.
Kanunî Sultan Süleyman Han, Estergon’un fethi için, muhteşem
ordusu ile 1543 yılı Nisan ayının sonlarında, Edirne’den
yola çıktı ve Temmuz sonlarında Estergon’a geldi. 29
Temmuz’da kaleyi muhasara etti. Avusturyalılar, Budin’i
kaybettikten sonra Estergon’a önem vermişler, büyük ölçüde
tahkim etmişlerdi. Sultan, bu pek muhkem olan kaleye
fetihten önce, bir elçi heyeti gönderip, onları İslam'a
davet etti. Teklifi reddedilince cizye vermelerini, yoksa
kan döküleceğini bildirdi. Bu teklifin de reddedilmesi
üzerine, muhasara başladı. 6 Ağustostan sonra daha da
şiddetlendi. On iki günlük bir kuşatmadan sonra düşman emân
dileyerek 10 Ağustos 1543’te teslim oldu. Camiye çevrilen
büyük kilisede ilk Cuma namazını kılan Sultan, kaleyi
yeniden tahkim ettirdi. Estergon’u sancakbeyliği hâline
getirerek, Budin Beylerbeyliğine bağladı. Bundan sonraki
tarihlerde Estergon, serhat kalelerimizin en mühimlerinden
olmuştur. 140 yıl Osmanlı hâkimiyetinde kalan Estergon
şehri, 1683 Avusturya Savaşı sırasında kesin olarak
kaybedildi.
